XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda fəaliyyət göstərən məktəblərdən biri də Mariya gimnaziyaları idi. Bu gimnaziyalar qız progimnaziyası hüququnda idi. Gimnaziya 1900-cü ildə Şuşa şəhərində açılmışdır. Təhsil alan 305 qızın yalnız 5 nəfəri azərbaycanlı idi. Ermənilər Şuşa Realnı Gimnaziyasını təmir edərək onu Marinay adına gimnaziya adlandırmaq istəyirlər.
http://karabakh-doc.azerall.info/ru/articls/artc121az-39.php
http://www.anl.az/down/meqale/paritet/2010/may/117756.htm