Böyük Sarıyal - İrəvan quberniyasının Alek- sandropol qəzasında, keçmiş Düzkənd (Axuryan) rayonunda, indi Şirak vilayətində kənd. Vi­layət mərkəzi Gümrü şəhərindən 18 km şimal- şərqdə, dəniz səviyyəsindən 1880 m hündür­lükdə yerləşir. 1937-ci ilə kimi keçmiş Leninakan rayonunun tərkibinə daxil idi. Kəndin başqa adı Saral olmuşdur (415, s. 44). Kənddə əvvəlcə azər­baycanlılar yaşamış, Ədirnə müqaviləsinə (1829) əsasən, ermənilərin Türkiyədən köçürülüb burada məskunlaşdırılmasından sonra əhalisi tədricən kəndi tərk etmişdir. Toponim fərqləndirici əlamət bildirən "böyük" sözü ilə qədim türk dilində "düzənlik, düz, çöl, sahə" mənasında işlənən "sara" (sarı, 359, IV (1), s. 315) və "dağın döşü, da­ğın yamacı", "dağ keçidi, təpə" (339, s. 648), müa­sir Azərbaycan ədəbi dilində "hündür bir yerin təpəsi", "dikdir", "yoxuşun başı" (10, s. 479) mə­nasında işlənən "yal" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Erm. SSR AS RH-nin 2 mart 1940-cı il tarixli qərarı ilə kəndin adı dəyişdi­rilərək "Mets Sariar" qoyulmuşdur. "Ermənistan Respublikasının inzibati-ərazi bölgüsü haqqın­da" 7 noyabr 1995-ci il tarixli yeni Qanuna əsasən, Şirak vilayətinin inzibati ərazisinə daxil edilmişdir (416, s. 136).

Coğrafi koordinatları: 40°53' şm. e., 43°57' ş. u.

Ədəbiyyat:
1. İ.Bayramov, N.Mustafa Həqiqətin Onomastikasi, İndiki Ermənistan Respublikası ərazisində tarixi-coğrafi adların dəyişdirilməsi və saxtalaşdırılması 2021
2. Əziz Ələkbərli Qərbi Azərbaycanlıların 1988-ci il soyqırımı 2010
3. Əziz Ələkbərli Qərbi Azərbaycan abidələri 2007
4. Əziz Ələkbərli Qərbi Azərbaycanda soyqırımına məruz qalmış Toponimlərimiz
5. https://erevangala500.com/